14 NOVEMBER - WERELD DIABETESDAG
Je bent hier:

14 NOVEMBER - WERELD DIABETESDAG

Laatst gewijzigd op: 12/11/2019

Deel dit artikel:

Sedert 1991 is 14 november uitgeroepen tot Werelddiabetesdag. Op die manier wordt de aandacht gevestigd op een aandoening die door de Wereldgezondheidsorganisatie beschouwd wordt als één van de meest bedreigende gezondheidsproblemen op wereldschaal.

Hoewel diabetes steeds vaker voorkomt, bestaan er immers nog heel wat misverstanden over de aandoening.

Misverstand 1: diabetes is een zeldzame aandoening

Diabetes komt wereldwijd steeds vaker voor; we kunnen van een echte epidemie spreken. In België zou 1 op 12 volwassenen aan diabetes lijden. Men voorspelt dat dit in 2030 gaat oplopen tot 1 op 10.

Helaas zijn er daarnaast ook veel mensen die al een tijdje diabetes hebben,maar dat niet weten. Bovendien zijn er heel wat mensen hard op weg om diabetes te krijgen, zonder dat ze het beseffen.

Alles samengenomen heeft ruim 1 miljoen mensen in ons land diabetes of een verhoogd risico om de aandoening te ontwikkelen!

Misverstand 2: diabetes krijg je door teveel suiker te eten

Vaak wordt verondersteld dat teveel snoepen of suiker eten op zich diabetes veroorzaakt. Dat is onjuist.

Bij diabetes is het lichaam zelf niet meer in staat om de bloedsuiker te regelen.

Normaal gezien wordt de bloedsuikerspiegel wordt heel nauwkeurig bijgestuurd door het hormoon insuline. Er wordt net genoeg insuline aangemaakt om de bloedsuiker niet te laag of te hoog te laten worden. Bij diabetes is dat evenwicht weg.

Type 1 diabetes (minder dan 10% van alle diabetes) is een auto-immuunziekte die leidt tot de vernietiging van de insuline-producerende cellen in de pancreas. Het lichaam maakt geen/onvoldoende insuline aan. Erfelijke aanleg speelt hierbij een rol.  

Type 2 diabetes, ook wel ‘ouderdomssuiker’ genoemd in de volksmond, is de meest voorkomende vorm (90-95%).   Bij type 2 wordt het lichaam met de jaren ongevoeliger voor insuline.

Hiervoor zijn een aantal risicofactoren aan te wijzen:

  • overgewicht, vooral een te dikke buik
  • te weinig bewegen en ongezond eten
  • erfelijkheid (diabetes in de familie)
  • oudere leeftijd
  • voorgeschiedenis van verhoogde bloedsuiker (bijv. zwangerschapsdiabetes)
  • roken

Aan sommige factoren kan je niets veranderen (leeftijd, erfelijke aanleg ...), andere heb je wel in de hand.

Overgewicht draagt in belangrijke mate bij tot de ontwikkeling van type 2 diabetes. Het overmatig gebruik van suiker (frisdrank, snoep, desserts ...) kan het ontstaan van overgewicht in de hand werken en zo mee oorzaak zijn van de ontwikkeling van type 2 diabetes. Maar niet alleen suiker treft schuld: we eten vaak teveel vet, nemen te grote porties, drinken teveel alcohol, bewegen veel te weinig .. allemaal factoren die leiden tot een te hoog gewicht.

Misverstand 3: er is zware en lichte diabetes

Onderscheid in lichte en zware diabetes is nonsens: ‘een beetje’ diabetes bestaat immers niet.

Weliswaar is er een verschil in verloop tussen type 1 en type 2 diabetes.

Bij type 1 diabetes maakt de pancreas geen insuline meer aan en is behandeling met insuline-injecties noodzakelijk.

Type 2 diabetes verloopt meer geleidelijk. In het begin kunnen een aangepaste leefstijl en diabetestabletten volstaan. Maar ook bij type 2 is op termijn toch insuline nodig door de verdere achteruitgang van de pancreasfunctie.

De mogelijke gevolgen zijn voor iedereen met diabetes dezelfde.

Misverstand 4: diabetes is te genezen

Ook dit klopt niet. Diabetes is een chronische aandoening die vanaf het moment van de diagnose levenslang je aandacht vraagt: leefstijl, medicatie ...

Bij type 2 diabetes is het soms mogelijk om door een grondige aanpassing van de leefstijl de medicatie tijdelijk te stoppen. Dit wordt ten onrechte als een genezing gezien. Genezing zou betekenen dat de pancreas zich opnieuw kan herstellen en dat er niet langer medicatie nodig is om de bloedsuiker te regelen. Hoewel het onderzoek naar een blijvende oplossing met rasse schreden vordert, zijn we nog niet zo ver.

Een goed opgevolgde behandeling is absoluut noodzakelijk: onbehandelde diabetes kan o.a. leiden tot oogaantasting (mogelijks met blindheid tot gevolg), nieraandoeningen ( meer dan een derde van patiënten die aangewezen zijn op nierdialyse of transplantatie zijn diabetici), aandoeningen van hart- en bloedvaten, voetaandoeningen (met mogelijks amputatie tot gevolg).

Het is dan ook uiterst belangrijk om je te laten screenen via je huisarts zo je één van bovenvermelde symptomen hebt, zeker als er diabetes in je familie voorkomt. Ook zonder deze symptomen is een dergelijke screening boven de leeftijd van 40 aangewezen.

De uitlokkende factoren van diabetes type 2 zijn overgewicht en onvoldoende lichaamsbeweging. Wil je diabetes voorkomen dan moet je hierop inspelen. Een gezonde en gevarieerde voeding samen met een gewichtsvermindering is dan ook essentieel; best laat je je hiervoor begeleiden door een diëtist. Zo vermijdt je dat je het opgeeft: het blijvend wijzigen van voedingsgewoonten is moeilijk en bovendien moeten de maaltijden ook nog lekker blijven.

Minstens even belangrijk is lichaamsbeweging: weet dat elke stap telt, dat elke fysieke inspanning een bijdrage levert. Af en toe de wagen laten staan en je te voet of met de fiets verplaatsen, de trappen nemen i.p.v. de lift, een wandeling maken: het zijn activiteiten die (bijna) iedereen kan doen en die echt het verschil kunnen maken. Lijd je al aan diabetes dan vormen deze adviezen samen het innemen van eventuele medicatie de hoekstenen van de behandeling.

Bronnen: