17 oktober is het de Dag tegen Kanker
Je bent hier:

17 oktober is het de Dag tegen Kanker

Laatst gewijzigd op: 16/10/2019

Deel dit artikel:

Het menselijk lichaam is opgebouwd uit ontelbare cellen: huidcellen, spiercellen, bloedcellen, enz.

Kanker is een ziekte van het DNA waardoor de celgroei plots snel, ongecontroleerd en abnormaal verloopt. Kankercellen tasten het gezonde weefsel aan en kunnen uitzaaien naar andere plaatsen in het lichaam.

80% van alle kankers ontstaan door een combinatie van genetische factoren en het totaal van blootstelling aan kankerverwekkende of kanker bevorderende factoren gedurende het leven, thuis, op school, vanuit het milieu en op het werk.

In 1775 beschreef arts Sir Percival Pott enkele gevallen van scrotumkanker bij jonge schoorsteenvegers in Londen, ten gevolgen van intensief contact met roet (polycyclische aromaten). Sindsdien zijn er nog vele kankerverwekkende factoren ontdekt. De Europese unie maakt gebruik van een indeling met drie categorieën, waarbij categorie 1A stoffen bevat waarvan voldoende bewijs is om te stellen dat ze kankerverwekkend zijn voor de mens . Categorie 1B bevat de stoffen die onder sterke verdenking staan en categorie 2 bevat de stoffen die verdacht worden maar waarover nog onvoldoende informatie bij mensen beschikbaar is.                      

 

Werk-gerelateerde kanker

Ondanks vele beschermende maatregelen kunnen mensen tijdens hun werk worden blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen.

Jaarlijks wordt bij 122.600 mensen in de EU kanker vastgesteld doordat zij in het verleden tijdens hun werk aan kankerverwekkende stoffen zijn blootgesteld. Daarnaast sterven hierdoor per jaar ongeveer 79.700 mensen in de EU.

Het onderzoek naar het verband tussen werk en kanker is moeilijk aangezien er meestal een lange periode is tussen blootstelling en kanker. Ook de zijn kankerverwekkende factoren in en buiten het werk lastig te onderscheiden.

Een arbeidsarts of een medisch specialist verzamelt zoveel mogelijk informatie over de werkomstandigheden alsook intensiteit en duur van de blootstelling om zo de waarschijnlijkheid van de werkrelatie te kunnen beoordelen.

Hieronder volgen enkele van de belangrijkste oorzaken van werk-gebonden kanker. De meeste worden erkend als beroepsziekte door Fedris.

  • Asbestvezels blijven in het lichaam opgestapeld zitten en hebben jaren een negatieve invloed op de cellen. Dit kan dan vele jaren later leiden tot longvlieskanker of mesothelioom. Het is een zeldzame ziekte die in België 271 personen getroffen heeft in 2016.  Dit cijfer neemt sinds de jaren '90 met ongeveer 25 procent per jaar toe en zal rond 2020 een piek bereiken (de latentie van deze ziekte is heel lang, tot 40 jaar na de eerste blootstelling aan asbest). Stichting tegen kanker.
  • Blootstellingen in het beroep aan asbest, chroom, nikkel, straling, silica, polycyclische aromatische koolwaterstoffen en dieseluitlaatgassen verhogen de kans op longkanker. De Stichting Kankerregister registreerde in 2016 in België 8174 nieuwe gevallen van longkanker (5439 mannen en 2735 vrouwen).
  • Houtstof blootstelling bij oa meubelmakers en schrijnwerkers verhoogt het risico op neus- en sinuskanker. Evenals Leerwerkers en schoenmakers door blootstelling aan chroom 6.
  • Bij blaaskanker gaat het in het werk om aromatische amines in verf, kleurstoffen en plastics. De risicoberoepen zijn hier oa werknemers in pigmentfabricage en schilders. Stichting Kankerregister registreerde in 2016 in België 2347 nieuwe gevallen van blaaskanker. Blaaskanker komt bijna vier keer meer voor bij mannen dan bij vrouwen: in België is het de vijfde meest voorkomende kanker bij mannen (ongeveer 5,3% van alle kankerdiagnoses bij mannen).
  • Wie regelmatig blootgesteld wordt aan röntgenstraling, UV- straling en ioniserende straling, zoals buitenwerkers (land- en tuinbouw, visserij en beroepsbuitensporters) en radiologische werkers, lopen een verhoogt risico op huidkanker. De Stichting Kankerregister registreerde in 2016 in België 3069 nieuwe gevallen van maligne (kwaadaardig) melanoom
  • Leukemie, en dan vooral de acute vormen van leukemie, wordt in verband gebracht met benzeenblootstelling, met radioactieve straling en ethyleenoxide gebruikt bij steriliseren van medische producten. De Stichting Kankerregister registreerde in 2016 in België 1907 nieuwe gevallen van leukemie, waarvan 713 nieuwe gevallen van acute leukemie en 1112 chronische leukemie (en een aantal die niet onder te brengen zijn in een van beide categorieën). Zij vormen 2.8% van de nieuwe kankerdiagnoses gesteld in 2016.
  • Vinylchloride monomeer kan in zeldzame gevallen verantwoordelijk zijn voor leverkanker.

 

Levensstijl

Naast beroepsblootstelling vergroot ook een ongezonde levensstijl het risico op kanker: roken, alcoholgebruik en veel en onbeschermd zonnen kunnen leiden tot bepaalde vormen van kanker.

Bovendien zijn wetenschappers het er wel over eens dat wie gezond en gevarieerd eet, voldoende beweegt en een juist gewicht behoudt, 30 tot 40% minder kans heeft om kanker te krijgen.

 

Preventiestrategie

Om blootstelling aan carcinogenen op het werk te beperken moet de werkgever volgende richtlijnen volgen (cfr Europese Unie):

  1. De carcinogene stof vervangen worden door een minder schadelijk alternatief wanneer technisch mogelijk.
  2. Technische en organisatorische maatregelen treffen om de blootstelling te beperken.
  3. Persoonlijke beschermingsmiddelen op de werkvloer voorzien.

Een risicoanalyse van de werkpost moet minstens één keer per jaar uitgevoerd worden en telkens als de arbeidsomstandigheden veranderen.

Verstrekken van informatie en voorlichting over veilig en gezond werken met carcinogene stoffen van groot belang. Alle verpakkingen en installaties die dergelijke stoffen bevatten worden duidelijk leesbaar gekenmerkt. Het pictogram moet duidelijk zichtbaar worden aangebracht:

De werkgever registreert de namen van de werknemers die (kunnen) worden blootgesteld met vermelding van de blootstelling die zij hebben ondergaan. Elke werknemer mag zijn persoonlijke gegevens inkijken.

 

Voorafgaand aan de blootstelling zal elke betrokken werknemer door de arbeidsarts onderzocht worden. Zolang de blootstelling duurt, wordt een jaarlijks periodieke gezondheidstoezicht uitgevoerd., De arbeidsarts zal dan een bloedafname en/of andere bijkomende onderzoeken doen indien dit noodzakelijk is voor vroegtijdige opsporing van de gevolgen na de blootstelling. Zo kan de gepaste behandeling worden opgestart bij de huisarts.

Voor iedere werknemer wordt een gezondheidsdossier opgesteld dat gedurende 40 jaar na het einde van de blootstelling wordt bijgehouden.

Bronnen;

 

Premed kan u helpen bij het uitvoeren van de risicoanalyse!

Neem contact op via 016 308 111 of via info@premed.be