15.12.2022
stekkerdoos vuur

Wat is een stekkerblok?

Een stekkerblok, ook wel meervoudige stekkerdoos genoemd, stelt voor meerdere elektrische apparaten met gestandaardiseerde stekkeraansluiting een aansluiting op het elektriciteitsnetwerk beschikbaar. Zo bestaat de mogelijkheid om een groot aantal elektrische apparaten van stroom te voorzien. Om zo optimaal mogelijk gebruik te kunnen maken van de toepassing, zijn verschillende stekkerblokken ook geschikt voor montage.

Welke soorten zijn er?

Er zijn de gewone stekkerblokken, er zijn er met een “aan-uit” schakelaar, met overspanningsbeveiliging en zelfs radiografische stekkerblokken.

Welke veiligheden zijn er?

Aan-/uitknop.

Stekkerblokken met verlichte aan/uit-schakelaars zijn in veel verschillende uitvoeringen verkrijgbaar. Naast de klassieke stekkerblokken met aan- en uitschakelaar, die alle stopcontacten tegelijk van stroom voorzien, zijn er ook stekkerblokken die de stopcontacten afzonderlijk van stroom kunnen voorzien. De individueel schakelbare stekkerblokken met extra grote tussenruimte en/of met een tweepolige schakelaar maken het mogelijk om elektrische apparaten individueel in en uit te schakelen zonder de volledige stroomtoevoer van de andere elektrische apparaten die in hetzelfde stopcontact zitten te onderbreken.

Overspanningsbeveiliging.

Overspanning omvat alle spanning die de grenswaarde van de netspanning kortstondig overschrijdt. Zonder effectieve bescherming vernielt overspanning gevoelige elektronische elementen in de schakelcircuits van de aangesloten apparaten. De gevaarlijkste oorzaken voor overspanning zijn zeer hoge spanningspieken, die bijvoorbeeld door indirecte blikseminslag kunnen worden veroorzaakt. Stroomstoten geraken ook door indirecte blikseminslag met enorme stroomsterkten in het elektriciteitsnetwerk, of bereiken via de telefoon- of kabelaansluiting computerinstallaties en video- en hifi-toestellen, en vernielen deze apparaten zonder essentiële bescherming. Bescherming tegen overspanning en elektromagnetische elektriciteitspieken kan men bereiken door middel van stekkerblokken met overspanningsbeveiliging. Deze kunnen tussen de elektriciteitsvoorziening (contactdoos) en het apparaat worden aangesloten. Deze zorgen ervoor dat in een fractie van een seconde gevaarlijke overspanningen terug worden gevoerd naar de aarde en de aangesloten apparaten dus beschermd zijn.

Hogere contactbescherming FI*,IP44.

De RCD reststroomvoorziening persoonlijke bescherming dient als mobiele elektrische bescherming tegen ongelukken tussen stopcontact en apparaat. Het scheidt de actieve geleiders bliksemsnel van het stroomnet zodra er reststromen optreden. De IP44-beschermingsgraad geeft aan dat het apparaat is beschermd tegen spitse voorwerpen en spatwater, waardoor de contactdoosstrook geschikt is voor gebruik buitenshuis.

Kort uitgelegd:

  • IP= International Protection
  • 4= (eerste cijfer) bescherming tegen binnendringen van vaste voorwerpen
  • 4= (tweede cijfer) bescherming tegen water

* Een FI-contactverbreker herkent gevaarlijke lekstromen die b.v. bij het aanraken van beschadigde kabelisolatie of defecte apparaten kunnen optreden. Hij ontkoppelt in fracties van seconden de actieve draden van het net en beschermt op betrouwbare wijze tegen gevaarlijke ongevallen door elektriciteit.

Mag ik meerdere stekkerblokken achter elkaar steken?

Een meervoudig stekkerblok heeft natuurlijk veel voordelen. Ten eerste biedt het tal van aansluitmogelijkheden voor meerdere apparaten, ten tweede dient het als een soort verlengsnoer en kan daardoor flexibel worden ingezet. Er moet hier meteen al worden opgemerkt dat men in het algemeen geen stekkerblokken in elkaar mag steken. Dit moet zelfs (volgens VDE 0620) op het stekkerblok staan aangegeven met een waarschuwing “niet achter elkaar steken”. Desondanks mag het maximale vermogen van ca. 3.500 watt bij een stekkerblok niet worden overschreden. Bij overbelasting kan het stekkerblok al na slechts enkele minuten opwarmen tot 200 graden en in het ergste geval een zogeheten “kruipvuur” veroorzaken. Een kruipvuur onderscheidt zich van een normale brand doordat er geen zichtbare vlammen ontstaan. Een dergelijke brand is dus zo gevaarlijk omdat hij niet gemakkelijk te herkennen is. Om dit te voorkomen, controleer je best of het totale vermogen van alle aangesloten apparaten niet het maximale vermogen van de stekkerblok overschrijdt.  Het vermogen van elk apparaat staat vermeld op het zogeheten “typeplaatje". Hierbij is het beter om een marge te nemen en het stekkerblok niet op het maximum te belasten.

Waarop letten bij het aanschaffen van een stekkerblok?

Het aantal stekkerplekken kan voor sommige toepassingsgebieden niet hoog genoeg zijn. Met name op een werkplaats heeft men een stopcontact nodig voor de computer, het beeldscherm, het geluidssysteem, de printer enz. Dan is een stekkerblok met meerdere stekkerplekken wel zo handig. Het zou vervelend zijn als het aantal stekkerplekken onvoldoende is. Als het stekkerblok wordt gebruikt voor gevoelige apparaten, zoals computers, printers of externe harde schijven, moet het stekkerblok in elk geval voldoende stekkerplekken hebben en ook over een geïntegreerde overspanningsbeveiliging beschikken.

Eveneens belangrijk is het type van aarding, pen- of randaarding. Er zijn 3 types van aarding die je kan terug vinden op stekkerblokken.

Randaarde: In Nederland, Duitsland, Spanje en Noorwegen is de aardedraad in een stekkerblok aangesloten op twee metalen clipjes, wat we randaarde noemen. Een randaarde-stekker heeft hier uitsparingen voor.

Penaarde: In België, Frankrijk en Polen is de aardedraad in het stekkerblok aangesloten op een uitstekende pin, wat penaarde wordt genoemd. Om die reden is een penaarde-stekker voorzien van een gaatje.

Wat is toegelaten in België?

Volgens het AREI (Algemeen Reglement op Elektrische Installaties) Boek 1, onderafdeling 5.3.5.2. a. betreffende de stopcontacten wordt de Belgische norm C61-112:2017 bindend verklaard. Hier wordt de vorm en karakteristieken van de stopcontacten in de muur bepaald. Bijgevolg mag een stopcontact met alleen maar randaarde niet geïnstalleerd worden.

In onderafdeling 5.3.4.7. “Verlengsnoeren” wordt vermeldt dat verlengsnoeren met een koppelcontactstop of tafelcontactdoos moeten voldoen aan de voorschriften van de desbetreffende ministeriële besluiten. Het betreft hier het ministerieel besluit van 16 maart 1993 betreffende de verlengsnoeren met koppelcontactstop of tafelcontactdozen, met of zonder oprolmechanisme. In artikel 4 van dit besluit is bepaald dat een verlengsnoer slechts mag uitgerust zijn met een contactdoos conform de standaardbladen V en XXII. Dus stopcontacten van verlengsnoeren met randaarde zijn alsook niet toegelaten.

In België zijn dus alleen stekkerblokken met een penaarding toegelaten. Een stekkerblok die zowel rand- als penaarding heeft, de zogenaamde hybride aarding, voldoet dus ook.

Gewone stekkerblok met penaarding

Gewone stekkerblok met penaarding

Stekkerblok met aan/uit knop

Stekkerblok met aan/uit knop

Stekkerblok met een algemene en per contact aan/uit knop

Stekkerblok met een algemene en per contact aan/uit knop

Stekkerblok met aan/uit knop en overspanningsbeveiliging

Stekkerblok met aan/uit knop en overspanningsbeveiliging

Stekkerblok IP44

Stekkerblok IP44

Bronnen

  • AREI
  • Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie.
  • Brennensthul®
  • Elektro-Test
  • Prebes
lamp
10.11.2022

Verlichting op de arbeidsplaats

Verlichting op de arbeidsplaats, het is de evidentie zelf maar in realiteit is het dat niet. Zeker nu het nog donker is ’s morgens en ’s avonds heel vroeg donker is, duiken soms oncomfortabele situati...
Meer lezen