Wat is griep?
Je bent hier:

Wat is griep?

Laatst gewijzigd op: 26/01/2018

Deel dit artikel:

Griep of Influenza is een acute infectie van de bovenste luchtwegen (neus, keel, longen) en wordt veroorzaakt door het influenzavirus dat jaarlijks opduikt in de winterperiode. Vandaar ook de naam Influenza. Van dit virus bestaan er drie types, A, B en C. Het A-type is verantwoordelijk voor de meest ernstige infecties.

Het griepvirus is bijzonder besmettelijk. Het is vaak al voldoende in contact te komen met een besmet persoon opdat de virussen kunnen doordringen in het neusslijmvlies, de luchtpijp en de bronchi en zich daar uitbreiden. Op enkele weken tijd kan een griepepidemie 5 tot 10% van de bevolking aantasten.

Wat is het verschil tussen griep en een verkoudheid?

Veel mensen verwarren een gewone verkoudheid met griep. Het gaat in beide gevallen om een infectie van de bovenste luchtwegen door virussen.

Van griep ben je meestal ernstiger ziek dan van een verkoudheid. Koorts en spierpijn treden meestal niet op bij verkoudheid. De symptomen van een verkoudheid verdwijnen in het algemeen ook sneller en complicaties zoals een longontsteking komen zelden voor.

De belangrijkste griepsymptomen zijn:

  • snel opkomende koorts (> 38°C)
  • spierpijn, hoofdpijn
  • rillerig
  • vermoeid en uitgeput
  • keelpijn
  • hoesten

Hoe verspreidt het griepvirus zich?

Het griepvirus wordt vooral overgebracht via de lucht met speekseldruppeltjes die vrijkomen door te hoesten of te niezen. Deze druppeltjes, die zich in de lucht verplaatsen, kunnen iemand rechtstreeks besmetten via de ademhaling. Dit gebeurt vooral in ruimten waar mensen dicht bij elkaar zitten en waar slecht geventileerd wordt, bijvoorbeeld in een trein of bus, een school of kinderdagverblijf. Via de lucht komen virussen ook terecht op allerlei voorwerpen. Iemand kan besmet worden als hij een voorwerp aanraakt (bv. een deurknop, speelgoed) waarop zich virussen bevinden en daarna zijn ogen, neus of mond aanraakt. Het speeksel kan ook overgedragen worden door de handen (door de mond af te schermen tijdens het hoesten) via voorwerpen die erdoor aangeraakt zijn.

Het griepvirus is zeer besmettelijk. Praten met iemand die griep heeft, kan al voldoende zijn om geïnfecteerd te worden. Wie in een de bus of trein zit naast iemand die griep heeft, kan zomaar geïnfecteerd raken. Wie veel op drukbezochte plaatsen of in afgesloten ruimten verblijft, heeft veel kans besmet te worden.

Tijdens een griepepidemie krijgt ongeveer 10 tot 20% van de mensen de griep. Bij schoolgaande kinderen en kinderen die in een crèche verblijven kan tot 45% ziek worden. Als het griepvirus via uw kind of uzelf in het gezin rond dwarrelt, krijgt uiteindelijk tenminste 30% van de andere gezinsleden ook griep.

Hoe ernstig is griep?

Voor de meeste mensen is griep een goedaardige ziekte. Gezonde mensen genezen normaal vanzelf na vijf tot zeven dagen. De koorts vermindert na een tweetal dagen en is na vijf dagen verdwenen. Het kan dan nog wel een paar weken duren voor je helemaal de oude bent. Ook de hoest kan enkele weken aanhouden.

Toch kunnen er bij bepaalde risicopersonen ernstige complicaties optreden, zoals een longontsteking, die zelfs dodelijk kunnen zijn. Elk jaar overlijden er in ons land enkele duizenden mensen ten gevolge van dergelijke complicaties.

Voor wie kan de griep gevaarlijk zijn?

De griep kan bestaande ziekten, zoals bv. diabetes, verergeren. Het kan bij sommige personen ook ernstige complicaties veroorzaken, zoals longontsteking.

Volgende mensen worden als risicopersoon beschouwd:

  • mensen met een chronische hartziekte; dit zijn veelal mensen die een hartaanval gehad hebben, die hartklachten hebben zoals hartritmestoornissen, of mensen die een hartoperatie hebben ondergaan;
  • mensen met een chronische longziekte zoals astma, COPD, mucoviscidose
  • mensen met suikerziekte (diabetes); niet alleen mensen die insuline spuiten, maar ook mensen die tabletten met bloedsuikerverlagende middelen slikken of een dieet volgen;
  • nier- en leverpatiënten;
  • mensen met een verzakte afweer door ziekte (bv. kanker, HIV...) of een medische behandeling, bijvoorbeeld mensen die recent een beenmergtransplantatie hebben ondergaan, mensen met kanker die chemotherapie of bestraling ondergaan, mensen met chronische inflammatoire aandoeningen (zoals chronische artritis, de ziekte van Crohn en psoriasis) die immuunonderdrukkende geneesmiddelen nemen;
  • mensen met een ernstige neurologische aandoening (bv: hersenverlamming);
  • mensen van 65 jaar en ouder. Ouderen die in een bejaarden- of verzorgingstehuis verblijven, zijn bij een epidemie uiterst vatbaar voor besmetting;
  • zwangere vrouwen.

Vaccinatie tegen pneumokokken

Een aanzienlijk deel van de ziekte en sterfte bij een griepepidemie is het gevolg van bacteriële surinfectie, vaak veroorzaakt door pneumokokken.

Tegen pneumokokken kan men zich laten vaccineren. Dit vaccin moet om de 5 à 7 jaar worden toegediend.

Volgende personen wordt aangeraden om zich te laten vaccineren tegen pneumokokken:

  • patiënten met functionele asplenie (slecht werkende milt) of na splenectomie (wegname van de milt).
  • alle personen ouder dan 65 jaar
  • patiënten ouder dan 50 jaar met:

- chronische hart- en longaandoeningen

- chronische leverziekte met of zonder cirrose

- HIV-geïnfecteerde patiënten

  • Vaccinatie kan overwogen worden voor alle patiënten met:

- orgaantransplantatie

- lymfoom, chronisch lymfatische leukemie, multipel myeloom

- lek van cerebrospinaal vocht

- andere chronische aandoeningen zoals chronische nierziekten of hart- en vaatziekten.

Is griep te voorkomen?

De enige bewezen efficiënte methode van preventie is vaccinatie. Antivirale medicijnen kunnen griep ook voorkomen, maar worden eerder toegepast bij mensen die al ziek zijn. Ze remmen de besmetting en zwakken de verschijnselen af.

Daarnaast kunt u de volgende maatregelen treffen:

  • Houd uw hand of zakdoek voor uw mond als u niest of hoest. Was daarna uw handen met water en zeep (of wrijf ze in met handalcohol).
  • Was regelmatig uw handen met water en zeep: wrijf goed terwijl je tot 30 telt. Spoel daarna goed af en droog ze af. Reinigende doekjes met alcohol zijn ook doeltreffend;
  • Raak zo min mogelijk uw mond, neus of ogen aan;
  • Gebruik altijd papieren zakdoeken of tissues bij hoesten, niezen of snuiten en gebruik ze éénmalig. Gooi ze daarna in de vuilnisbak (liefst afgesloten) en was dan de handen;
  • Maak regelmatig schoon. Maak harde oppervlakken en voorwerpen (zoals het aanrecht, keukengerei, kranen, deurklinken, trapleuningen en telefoons) regelmatig schoon. Doe dit met een normaal schoonmaakmiddel.
  • Vermijd zo veel mogelijk (afgesloten) plaatsen waar veel mensen samenkomen (zoals trein, tram, bioscoop...). Verlucht geregeld de ruimte waar meerdere personen samen zijn.
  • Vermijd zo veel mogelijk contact met zieke mensen.
  • Zorg voor een goede fysieke conditie en vermijd fysieke stress (door bv. onvoldoende slaap, sterke afkoeling). Rook liever niet.
  • Er is nooit afdoende aangetoond dat Echinacea of andere plantaardige supplementen, of hoge dosissen vitamine C griep (of verkoudheden) kunnen voorkomen.

Wie moet zich laten vaccineren tegen de seizoensgriep?

In België adviseert de Hoge Gezondheidsraad om volgende personen prioritair te vaccineren tegen de seizoensgriep:

Groep 1 : personen met risico voor complicaties, d.w.z.:

  • alle personen ouder dan 65 jaar
  • alle personen die in een instelling opgenomen zijn
  • alle patiënten vanaf de leeftijd van 6 maanden die lijden aan een chronische aandoening, ook indien gestabiliseerd, van de longen, het hart, de lever, de nieren, aan metabole aandoeningen (zoals diabetes), of aan immuniteitsstoornissen (natuurlijk of ten gevolge van een medische behandeling)
  • kinderen tussen 6 maanden en 18 jaar die een langdurige aspirinetherapie ondergaan.

Groep 2 : alle personen werkzaam in de gezondheidssector en in rechtstreeks contact met personen van groep 1.

Groep 3 : Zwangere vrouwen die in het tweede of derde trimester van hun zwangerschap zijn op het ogenblik van de vaccinatie

Groep 4 : alle personen tussen 50 en 64 jaar, zelfs indien ze niet aan een risicoaandoening lijden, want er is één kans op drie dat ze ten minste één complicatierisico vertonen, vooral personen die roken, excessief drinken en zwaarlijvig zijn

Voor al deze risicogroepen wordt het griepvaccin gedeeltelijk terugbetaald door de ziekteverzekering.

Wat zijn de voordelen van griepvaccinatie?

De griepprik beschermt u tegen ernstige gevolgen van de meest voorkomende griepvirussen. Als u de jaarlijkse griepprik heeft gehad, is de kans dat u griep krijgt veel kleiner. Als u toch griep krijgt, dan verloopt de ziekte meestal minder ernstig. Bovendien verkleint de griepprik de kans op complicaties zoals longontsteking en verergering van bestaande ziekten, bijvoorbeeld ontregeling van diabetes

Ik behoor niet tot een van de doelgroepen, kan ik mij toch laten vaccineren?

Ja dat kan voor het vaccin tegen de seizoensgriep. U loopt dan veel minder kans om ziek te worden en bijvoorbeeld werkverlet te moeten nemen, en u maakt ook minder kans op complicaties. U moet wel zelf de kosten betalen, tenzij uw werkgever het vaccin betaalt.

Mogen zwangere vrouwen gevaccineerd worden?

Zwangere vrouwen in het tweede of derde trimester zijn een risicogroep en komen in aanmerking voor vaccinatie. Het wordt zwangere vrouwen wel afgeraden zich te laten vaccineren in het eerste trimester van hun zwangerschap.

Waarom moet u zich elk jaar opnieuw laten vaccineren?

Het griepvirus ondergaat regelmatig mutaties, veranderingen. De antistoffen die het ene jaar worden aangemaakt tegen het griepvirus, herkennen niet systematisch het virus van het jaar daarop. We zijn dus eigenlijk slecht gewapend tegen griep, en kunnen meerdere malen besmet geraken, telkens met het lichtjes gewijzigd virus.

Om beschermd te zijn tegen mogelijke complicaties, moeten risicopersonen zich dus jaarlijks laten inenten met het nieuwe vaccin dat gebaseerd is op de kenmerken van het virus van het jaar voordien.

Dit kan ook verklaren waarom mensen die zich hebben laten inenten, toch nog de griep kunnen krijgen. Ze kunnen namelijk besmet worden door een nieuw griepvirus waartegen het vaccin nog geen bescherming biedt, of tegen een relatief zeldzaam virus dat niet (meer) in het vaccin is opgenomen. Maar meestal biedt het vaccin dan toch nog een zekere bescherming en is de ziekte minder ernstig en treden er ook veel minder complicaties op in vergelijking met mensen die niet zijn ingeënt.

Kan u toch griep krijgen als u gevaccineerd bent?

Het griepvaccin heeft een algemene efficiëntie van 70%; de doeltreffendheid varieert volgens de leeftijd: bij oudere mensen neemt de werking af.

Gevaccineerde personen kunnen dus toch nog de griep krijgen, maar meestal gaat het dan om een minder zware vorm. De doeltreffendheid uit zich voornamelijk in een vermindering van de complicaties: dankzij het vaccin vermindert het aantal hospitalisaties met 70% en het sterftecijfer met 80%.

Uiteraard biedt het griepvaccin alleen maar bescherming tegen de griepvirussen en niet tegen andere winterkwaaltjes die door totaal andere virussen worden veroorzaakt. Zo kan u ondanks de griepprik bijvoorbeeld toch nog een verkoudheid, een keelontsteking of een ‘buikgriep’ krijgen. Dit betekent niet dat het griepvaccin heeft gefaald, maar gewoon dat u pech hebt en het slachtoffer bent geworden van een ander virus.

Wat zijn de bijwerkingen van het griepvaccin?

Bijwerkingen komen zelden voor, en zijn meestal niet ernstig. Het is mogelijk dat de plaats waar de prik gegeven werd (de bovenarm) een aantal dagen wat gezwollen en roder is. Het kan jeuken of wat pijnlijk zijn. U hoeft zich hier geen zorgen over te maken, dit verdwijnt spontaan na een aantal dagen.

Soms kunnen wat moeheid, lichte temperatuursverhoging, hoofdpijn, gewrichtspijn of spierpijn optreden. U kan wat zweten of rillerig zijn, zoals bij een beginnende griep. Ook dit verdwijnt meestal vanzelf.

Indien in de dagen na de vaccinatie andere klachten optreden (zoals huiduitslag, pijn, misselijkheid…) dan moet u uw huisarts raadplegen.

Personen die allergisch zijn voor eieren (anafylactische shock, ademhalingsmoeilijkheden...) of die eerder al slecht reageerden op bepaalde vaccins, moeten hun geneesheer hiervan op de hoogte stellen. Mogelijk mag u dan geen vaccin krijgen.

De vrees dat men van het griepvaccin de griep zou kunnen krijgen, is totaal ongegrond. Het vaccin bevat alleen gedode virusdeeltjes en kan dus geen griep veroorzaken.

 

Bron; http://www.gezondheid.be/