Welke kleding dragen bij warm weer?
Je bent hier:

Welke kleding dragen bij warm weer?

Deel dit artikel:

Laatst aangepast op 05-07-2018

De zomer is begonnen en natuurlijk hopen we allemaal op mooi weer met veel zon! Maar bij de eerste warme dagen laaien de jaarlijks wederkerende “verhitte” discussies weer op over de te dragen kledij bij warm weer en dit zorgt bij menig (kantoor)werknemer voor kledingstress. Iedereen gaat zich, meestal naar eigen goeddunken, zomers kleden en daar zijn niet alle werkgevers blij mee. Té korte truitjes en rokjes, sandalen en korte broeken; sommige werkgevers krijgen er grijs haar van. Op het strand of bij de BBQ: leuk, maar op kantoor: niet erg professioneel.

Bedrijfsjuristen krijgen ieder jaar opnieuw dezelfde vragen: “Kan ik een korte broek aan naar mijn werk? En hoe zit het met wel of geen sandalen?” De meeste rechtsuitspraken over het uiterlijk op het werk gaan over kledingvoorschriften. Zowel over het moeten dragen van bepaalde kleding, maar ook over het niet mogen dragen van bepaalde kleding.

Wat is werkkledij?

Werkkledij is kledij die de werkgever ter beschikking stelt aan de werknemers zodat privé-kledij niet bevuild of beschadigd raakt door de job. De werkgever stelt de werkkledij gratis ter beschikking en zorgt ervoor dat deze wordt onderhouden en gereinigd. Dit principe berust op het feit dat deze verplichting persoonlijk aan de werkgever toekomt (hij kan er wel een gespecialiseerde firma mee belasten) en dat het verboden is voor de werkgever een premie of een vergoeding te geven aan zijn werknemers om hen te belasten met dit onderhoud.

Op dit verbod bestaat er een uitzondering. Het is immers mogelijk dat een algemeen verbindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomst wordt gesloten waarin wordt vermeld dat de werknemer recht heeft op een premie of vergoeding om zelf te zorgen voor de aanschaf, de reiniging, de herstelling, het onderhoud en de hernieuwing van zijn werkkledij. Het is slechts mogelijk een dergelijke CAO af te sluiten op voorwaarde dat uit de resultaten van de risicoanalyse is gebleken dat de werkkledij geen risico vormt voor de gezondheid van de werknemer en diens onmiddellijke omgeving.

Wanneer we de Codex erop naslaan, dan lezen we dat de werkkledij aan een aantal vereisten moet voldoen. Eén van die vereisten is dat ze alle veiligheids-waarborgen dienen te bieden, zowel door te beschermen tegen de risico's van de werkpost maar ook door het ontstaan van nieuwe risico's te voorkomen. De keuze van het model en de hoedanigheid van de kleding worden onderworpen aan het advies van de arbeidsgeneesheer en het CPBW of de vakbond. Ook de verplichtingen van de werkgever en werknemer vinden we in de Codex  terug.

Samengevat:

Verplichtingen van de werkgever

  1. Uitvoeren van een risicoanalyse om na te gaan of de aard van de activiteit bevuilend is en akkoord van Comité PBW vragen over de resultaten ervan.
  2. Indien dit uit de risicoanalyse nodig blijkt, stelt de werkgever kosteloos de werkkledij ter beschikking en staat hij ook in voor onderhoud, herstel en vernieuwing ervan.
  3. Werkkledij is in principe geen persoonlijke kledij, maar de werkgever kan maatregelen nemen (bijvoorbeeld via identificatielabel) om werkkledij voor te behouden aan eenzelfde werknemer.
  4. Werkkledij blijft eigendom van de werkgever.
  5. De werknemers mogen niet zelf instaan voor levering, reiniging, onderhoud of herstelling, zelfs niet tegen vergoeding.
  6. Eisen aan werkkledij: veiligheids-, gezondheids- en kwaliteitswaarborgen bieden (niet- allergeen, slijtvast en scheurbestendig).
  7. Aangepast zijn aan: de te voorkomen risico's, de eisen voor het uitoefenen van de activiteiten en de arbeidsvoorwaarden, de ergonomische eisen, de maten van de werknemer, de seizoenen.
  8. Mag aan de buitenkant geen opschriften vertonen, behalve de benaming van de onderneming, de naam van de werknemer, de merktekens van zijn functie en een streepjescode.

Verplichtingen van de werknemer

De werknemers zijn ertoe gehouden tijdens hun normale activiteit werkkledij te dragen behalve:

  1. Indien de risicoanalyse heeft aangetoond dat de aard van de activiteit niet bevuilend was.
  2. Indien zij verplicht zijn een uniform of gestandaardiseerde werkkledij te dragen die voorgeschreven is door een Koninklijk Besluit of een algemeen verbindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomst.
  3. Het is verboden de werkkledij mee naar huis te nemen, tenzij :
    • de activiteiten op verschillende arbeidsplaatsen worden uitgeoefend;
    • het verbod om organisatorische redenen niet uitvoerbaar is;
    • de werkkledij geen risico vormt voor de gezondheid van de werknemers en van zijn directe omgeving.

In ondernemingen waar men verplicht is werkkledij, voorgeschreven uniformen of veiligheidsmiddelen te dragen, is er vaak weinig discussie. Maar wat in andere ondernemingen? Zolang men thuis of met vakantie is, is er niks mis met het dragen van een korte broek met sandalen. Het wordt echter anders wanneer men deze kleding ook voor het werk gaat dragen.

Kledingvoorschriften

Het uitgangspunt is dat de werkgever bevoegd is om kledingvoorschriften te hanteren. Als gevolg daarvan kennen veel ondernemingen (bij warm weer) een zogeheten “dresscode”. In een “dresscode” wordt bepaald wat een werknemer wel of niet mag dragen, variërend van het dragen van een korte broek of een jurk boven of onder de knie tot het dragen van sandalen of mouwloze shirts of korte topjes. Uiteraard verschillen deze kledingvoorschriften van onderneming tot onderneming. Wat wel en niet acceptabel is op je werk, hangt dus sterk af van het bedrijf waar je werkt en van je functie. Iemand die in het magazijn in een korte broek werkt, is natuurlijk iets heel anders dan een verkoper in een korte broek.

Buitenwerkers / werken op de werkvloer

De risicoanalyse vormt hierbij altijd het uitgangspunt. De keuze van de beschermingskledij en andere PBM’s is van groot belang bij werken bij warm weer. Werken met bloot bovenlijf en/of korte broek en sandalen kan een goed idee lijken qua comfort, maar dit is niet aangepast aan de vele risico's op de werkvloer of op de werf. Bovendien kan het gebruik van aangepaste kledij de blootstelling aan UV-straling, waarvan bewezen is dat ze kankerverwekkend is, verminderen.

Enkele aandachtspunten:

  • De kledij moet voldoende licht, ademend en luchtig zijn, zodat het zweet afgevoerd kan worden.
  • Voor buiten moet het textiel echter zeer fijnmazig zijn, zodat de UV-straling correct gefilterd wordt. De normen EN-13758 en UV-Norm 801 garanderen een efficiënte bescherming.
  • Geef de voorkeur aan lichte kleuren die het licht weerspiegelen en de absorptie van warmte beperken.
  • Bij de keuze van kledij moet rekening gehouden worden met de risicoanalyse in zijn globaliteit en mogen de geselecteerde eigenschappen geen bijkomende risico's met zich meebrengen (bv. vermijd te ruime kledij waarbij het risico om door een machine gegrepen te worden, groter is, …).
  • Draag waterdichte, lichte veiligheidsschoenen, geschikt voor de opgespoorde risico’s, die aangepast zijn voor de zomer (waterdicht, maar ademend) en die voorzien zijn van dikke antislipzolen. De schoenen moeten aangepast zijn aan de voeten en mogen niet te klein zijn of te hard spannen. Ze moeten voldoen aan de bepalingen uit de norm EN ISO 20345 (Persoonlijke beschermingsmiddelen - Veiligheidsschoeisel).

Korte broek en sandalen

Aangezien vooral deze twee kledingstukken deel uit maken van de meeste gestelde vragen aan juristen, gaan we deze even van naderbij beschouwen.

Het nadeel van korte broeken is dat ze geen bescherming geven aan de onderbenen en eventueel de knieën. Dit zou een significant verhoogd veiligheidsrisico kunnen geven wanneer de werknemer, bij het uitvoeren van de arbeidstaken, in contact kan komen met bepaalde chemische agentia, ruwe oppervlakken en/of scherpe voorwerpen. Blijkt uit de risicoanalyse dat dit niet het geval is, dan zou de werkgever in overleg een korte broek kunnen toestaan. Let wel op dat het dragen van een korte broek geen nieuwe risico’s creëert (bv verbranding bij het werken met cementproducten). Als het dragen van een korte broek niet kan worden toegestaan, dan kan men eventueel opteren om voor de zomermaanden een andere samenstelling voor de werkkleding te kiezen. Als men voor polyester/katoen kiest dan zal deze broek minder dik, lichter en luchtiger zijn dan dezelfde werkbroek in katoen/polyester.

Met (werk) sandalen (meestal alleen in een S1 uitvoering) is het net hetzelfde. Zijn er geen risico’s op vallende voorwerpen, penetratie door scherpe voorwerpen of een vochtige omgeving, dan zou je weer kunnen overwegen om ze toe te laten. Maar creëert het dragen van sandalen nieuwe risico’s (bv. struikelen, uitglijden), dan kan het weer niet.

Kantooromgeving

Voor kantoormedewerkers ligt het vaak anders. Hier zal de risicoanalyse minder een rol spelen omdat er natuurlijk andere risico’s zijn dan op de werkvloer. Hier speelt de “representatie” en het imago van het bedrijf meer een rol.

Ook is er soms airco aanwezig waardoor het minder warm wordt dan op de werkvloer of op een werf. Een op schrift gestelde “dresscode”, wel doordacht en in overleg met de werknemers, kan veel discussies vermijden.

Besluit

Je merkt dat er toch heel wat factoren meespelen die gaan bepalen wat een werknemer kan/mag dragen op het werk. Het is dus zeer moeilijk om een eenduidig antwoord te geven. De uitgevoerde risicoanalyse zal een doorslaggevende rol spelen. Zoals reeds eerder aangehaald, zal het per bedrijf anders zijn en is het belangrijk dat er duidelijke afspraken zijn ivm de kleding die gedragen mag of moet worden.

Zijn er geen duidelijke kledingvoorschriften dan is het raadzaam om duidelijke afspraken te maken om naderhand wrijvingen en meningsverschillen te voorkomen.

 

Bronnen.

Federale overheidsdienst werkgelegenheid

Belgisch Staatsblad

Wet en Recht – Van Dinter Advocaten

Jobat

De Standaard

Juridische hulp – Jurofoon

Juridische kennis - DAS

Weekend Knack

NAVB – Dossier 134Bis

Internet