Wanneer we spreken over "vallen van hoogte", denken de meesten van ons onmiddellijk aan de bouwsector: steigers, dakwerken en bouwkranen. Toch is dit een gevaarlijke misvatting. Vallen van hoogte is een van de belangrijkste oorzaken van ernstige arbeidsongevallen in België, en dit beperkt zich absoluut niet tot bouwwerven.
Als uw externe preventiepartner willen we dit risico graag onder de aandacht brengen. Het gevaar schuilt namelijk vaak in een klein hoekje, in sectoren waar u het misschien niet direct verwacht.
De harde realiteit in cijfers
Uit de meest recente statistieken van Fedris (het Federaal agentschap voor beroepsrisico's) over het jaar 2024 blijkt dat valpartijen een aanzienlijk deel van de arbeidsongevallen uitmaken. Hoewel we in absolute aantallen vaker struikelen of uitglijden op een vlakke vloer, blijven de gevolgen van "vallen van hoogte" zeer ernstig.
In 2024 werden er in België 4.400 ongevallen geregistreerd waarbij een werknemer van een hoogte viel. De impact hiervan is groot: 96 van deze incidenten leidden tot een blijvende arbeidsongeschiktheid en er vielen helaas 2 dodelijke slachtoffers te betreuren.
Herkenbare voorbeelden op úw werkvloer
Een val van amper één meter hoog kan al leiden tot een zware breuk of blijvend letsel. Hier zijn enkele alledaagse voorbeelden:
-
In het archief of kantoor: Een medewerker wil een zware doos van de bovenste plank halen en gaat op een bureaustoel met wieltjes staan in plaats van een stabiele trapladder.
-
In de retail: Om een display in de winkel aan te passen, balanceert een winkelbediende op een onstabiel kratje.
-
Bij onderhoud: Een technieker die een lamp vervangt of een filter reinigt en daarbij de bovenste, niet-toegelaten trede van een ladder gebruikt.
-
In de logistiek: Een chauffeur die bij het laden of lossen van de laadklep van een vrachtwagen stapt en zich misstapt.
Neem maatregelen ter preventie van vallen van hoogte
De FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD WASO) benadrukt dat werkgevers verplicht zijn de risico's aan te pakken volgens een vaste prioriteitenlijst:
-
Risico vermijden: Kan de taak vanaf de grond? Gebruik bijvoorbeeld een uitschuifbare borstel om ramen te wassen in plaats van een ladder.
-
Collectieve bescherming: Is werken op hoogte nodig? Kies voor middelen die iedereen beschermen, zoals een bordestrap met leuningen of een veilige hoogtewerker. Een ladder is in principe enkel een middel om van A naar B te gaan, geen werkpost.
-
Persoonlijke bescherming: Pas als collectieve bescherming niet mogelijk is, zet u in op persoonlijke beschermingsmiddelen zoals een valharnas. Let op: hiervoor is specifieke training verplicht. Persoonlijke bescherming kan ook zeker in combinatie met collectieve bescherming worden gebruikt als extra beschermingslaag.
Wat kunt u vandaag nog doen?
-
Inventariseer: Waar wordt er in uw bedrijf "even snel" iets in de hoogte gedaan? Pas uw risicoanalyse hierop aan.
-
Controleer: Inspecteer periodiek of alle (trap)ladders en opstapjes nog in goede staat. Zijn bv. de antislipvoetjes nog intact? Is er een keuringssticker aanwezig? Gebruik hiervoor onze controlelijst. Haal defect materiaal onmiddellijk weg.
-
Sensibiliseer en communiceer: Gedragsverandering is cruciaal. Herinner medewerkers eraan dat de beruchte "ik doe dit even snel"-mentaliteit vaak leidt tot de zwaarste ongevallen. Organiseer eens een korte toolboxmeeting (veiligheidskwartiertje) rond het correcte gebruik van leuningen en (trap)ladders, hang visuele instructies op en creëer een meldcultuur waarin werknemers zonder aarzelen mekaar durven aanspreken over onveilige situaties en durven aangeven wanneer veilig materiaal ontbreekt of stuk is.
Heeft u hulp nodig bij uw risicoanalyse of advies over veilig materiaal? Premed staat klaar om u te ondersteunen.
