Geweld en agressie op het werk
Onder geweld en agressie verstaan we alle situaties waarin een werknemer psychisch of fysiek wordt bedreigd, geïntimideerd of aangevallen tijdens de uitvoering van zijn werk.
Voorbeeld
Een medewerker raakt gefrustreerd omdat een collega een taak niet meteen juist uitvoert. In een opwelling gooit hij een voorwerp naar de collega.
Werknemers die met agressie geconfronteerd worden, voelen zich onveilig en kunnen langdurige stressklachten ontwikkelen. In extreme gevallen leidt dit zelfs tot uitval. Daarom is het cruciaal om incidenten onmiddellijk op te vangen en nazorg te voorzien, aangevuld met preventieve maatregelen op organisatieniveau.
Pesten op de werkvloer
Pesten ontstaat wanneer een werknemer herhaaldelijk en gedurende langere tijd doelwit wordt van kwetsend of vernederend gedrag. Dat gedrag plaatst de betrokkene in een zwakkere positie, maakt zelfverdediging moeilijk en tast de waardigheid van de persoon aan.
Voorbeeld
Een nieuwe medewerker wordt systematisch geweerd uit teamvergaderingen, krijgt zinloze opdrachten en wordt sociaal uitgesloten door collega’s. Dit zijn duidelijke signalen van pesterijen die zowel psychische als professionele schade kunnen veroorzaken.
Pesten kan zich uiten in verbaal geweld, sociale isolatie, intimidatie of het toewijzen van denigrerende taken. De impact hiervan kan ernstige gevolgen hebben, zowel voor de gepeste werknemer die fysieke en/of mentale gezondheidsproblemen kan ervaren als voor de organisatie in haar geheel.
Ongewenst seksueel gedrag
Ongewenst seksueel gedrag omvat elke vorm van verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag met een seksuele connotatie die niet gewenst is door de ontvanger. Het tast de waardigheid van de medewerker aan en creëert een vijandige, onveilige of vernederende werkomgeving.
Voorbeeld
Een leidinggevende stelt ongepaste persoonlijke vragen en schakelt over op seksueel getinte opmerkingen en ongewenste aanrakingen wanneer de medewerker niet ingaat op zijn avances.
Welke stappen moet een werkgever ondernemen?
Als werkgever moet u er alles aan doen om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen en te bestrijden. Een goed beleid bevat zowel preventieve maatregelen als duidelijke procedures om in te grijpen wanneer gedrag zich voordoet. Premed ondersteunt u bij elke stap.
Welke stappen kan een werknemer ondernemen?
Werknemers die grensoverschrijdend gedrag ervaren, moeten weten dat zij terechtkunnen bij verschillende hulplijnen:
1. Melding en eerste opvang
Werknemers kunnen melding maken en informatie inwinnen bij:
- de leidinggevende (indien geen betrokken partij) of HR
- de vertrouwenspersoon,
- de preventieadviseur psychosociale aspecten,
- of de arbeidsarts wanneer er een impact is op de gezondheid.
2. Informele procedure
Via de vertrouwenspersoon of preventieadviseur kan een informele oplossing gezocht worden, bijvoorbeeld:
- een gesprek met de betrokken partij,
- een interventie via de hiërarchische lijn,
- bemiddeling om het conflict op te lossen.
3. Formele interne procedure
Wanneer informele stappen geen resultaat geven, kan de werknemer een formeel verzoek tot interventie indienen bij de preventieadviseur psychosociale aspecten. Deze onderzoekt het dossier en adviseert maatregelen.
4. Externe gerechtelijke procedure
In ernstige dossiers kan de medewerker terecht bij:
- de inspectiedienst van toezicht op het welzijn op het werk
- de arbeidsrechtbank,
- of wanneer strafbare feiten (slagen en verwondingen, aanranding, ..) worden gepleegd, de politie en de strafrechtbank.
Eerst dienen de interne mogelijkheden doorlopen te worden (met uitzondering van de strafbare feiten).
Wat als het gedrag van derden komt?
Grensoverschrijdend gedrag kan ook afkomstig zijn van personen buiten de organisatie, zoals klanten, patiënten, leveranciers of bezoekers. Ook dan moet u als werkgever al het mogelijke doen om uw werknemers te beschermen.
Dit betekent dat u:
- een risicoanalyse uitvoert voor mogelijke psychosociale belasting door derden,
- incidenten registreert in het register voor feiten van derden
- passende preventiemaatregelen neemt.
In sommige gevallen kan dit leiden tot:
- het stopzetten van een samenwerking met een leverancier die grensoverschrijdend gedrag stelt,
- of overleg met een externe werkgever om maatregelen te nemen tegen één van zijn medewerkers.
Wat kan Premed voor u doen?
Bij Premed kunt u rekenen op de expertise van onze preventieadviseur psychosociale aspecten. Hij ondersteunt uw organisatie bij:
- Het uitwerken van een sterk en duurzaam beleid rond grensoverschrijdend gedrag.
- Het uitvoeren van een gerichte risicoanalyse en het helder in kaart brengen van psychosociale risico’s binnen uw bedrijf.
- Het beantwoorden van al uw vragen rond psychosociaal welzijn en grensoverschrijdend gedrag.
